rse.is

Sumarháskóli RSE 2010: Barátta hugmyndanna

rse.is_rse — Thu, 20 May 2010 22:41:17 +0000

Sumarháskóli RSE verður starfræktur í fimmta sinn. Í ár verður fjallað um ýmsar grundvallarspurningar um hugmyndafræði stjórnmála og efnahagsmála, undir yfirskriftinni Barátta hugmyndanna. Á hvaða grunni verður samfélag nýrra tíma reist?

Í Sumarháskóla RSE verður sem endranær boðið upp á fróðlega fyrirlestra og örvandi umræður. Meðal annars verður fjallað um fjármálakerfi og gjaldmiðla, markaðsfrelsi og höft, opinbera reglusetningu, einkarekstur, ríkisrekstur og markaðsbresti, pólitíska rétthugsun, hina svokölluðu bannvæðingu og margt margt fleira.

Kennsla, gisting og málsverðir eru innifaldir í þátttökugjaldi sem er aðeins krónur 5.000. Um er að ræða einstakt tækifæri fyrir ungt áhugafólk um þjóðfélagsmál til að kynnast nýju fólki og nýjum hugmyndum.

Vilt þú taka þátt?
Sendu umsókn á gislifreyr@simnet.is eða hafðu samband í síma 899 5926.

Dagskrá Sumarháskóla RSE verður kynnt hér á síðunni von bráðar.

Hagfræði í hnotskurn

rse.is_rse — Mon, 17 Nov 2008 21:56:28 +0000

Bókafélagið Ugla og RSE hafa gefið út hið sígilda hagfræðirit Hagfræði í hnotskurn eftir Henry Hazlitt, í íslenskri þýðingu Haraldar Johannessen ritstjóra Viðskiptablaðsins. Í ritinu dregur Hazlitt saman ýmis grunnatriði hagfræðinnar og fjallar að auki um ýmsar hagfræðilegar ranghugmyndir sem sífellt skjóta upp kollinum í þjóðfélagsumræðunni. Fyrsta útgáfa kom út árið 1946 og varð strax metsölubók. Hefur hún selst í yfir milljón eintaka.

(more…)

Advances in Rights Based Fishing

rse.is_rse — Fri, 31 Oct 2008 11:11:38 +0000

Út er komið nýtt rit í ritröð fræðirita RSE, Advances in Rights Based Fishing (Extending the Role of Property in Fisheries Management). Í ritinu eru birtar ritgerðir sem byggja á erindum af ráðstefnu RSE um sjávarútvegsmál, sem haldin var haustið 2006. Í ritinu eru settar fram veigamiklar röksemdir fyrir því að hlutur eignarréttar við stjórn fiskveiða verði aukinn og stungið upp á leiðum í því efni.

(more…)

Hrun frjálshyggjunnar

rse.is_rse — Tue, 30 Sep 2008 10:33:27 +0000

Það er fróðlegt að fylgjast með umræðum um meint endalok frjálshyggjunnar. Hvarvetna í hinum vestræna heimi heyrast háværar raddir um að of mikið frelsi hafi leitt til þess að nú hriktir í stoðum fjármálakerfa. Fólk hafi áttað sig á að hugmyndir um aukið efnahagslegt frelsi væru komnar í þrot og að eftir allt saman dygðu gömlu meðulin best. Ríkið skakki því nú leikinn.

Fullyrðingar af þessum toga byggja yfirleitt ekki á mjög vandaðri greiningu á orsökum og afleiðingum þessa ástands sem nú ríkir á fjármálamörkuðum heimsins. Opinberir aðilar, bæði ríkisstjórnir og seðlabankar, bera mikla ábyrgð á ástandinu, enda þótt forsjá einstakra aðila á markaði hafi ekki alltaf verið eins og best var á kosið. Á vef American Enterprise Institute í Washington er að finna mikið af fróðlegu og áhugaverðu efni um fjármálakreppuna í Bandaríkjunum, sem er til þess fallið að auka skilning á undirliggjandi þáttum og mögulegum viðbrögðum.

Fátækt og fjármálakreppa

rse.is_rse — Sat, 27 Sep 2008 16:56:40 +0000

Fjölmiðlar á Vesturlöndum eru skiljanlega uppfullir af fréttum af fjármálafyrirtækjum í kröggum, hlutabréfamörkuðum í lægð og áhyggjum íbúa ríkustu þjóða veraldar af hag sínum. Fólk hefur lifað ótrúlega uppgangstíma og hefur vitanlega áhyggjur af því að góð lífskjör kunni að skerðast og tækifærum til að bæta þau muni fækka á komandi árum. Stór hluti mannkyns hefur þó sjálfsagt meiri áhyggjur af því hvernig komast eigi gegnum daginn. Ætla má að ríflega 80% þeirra sem byggja jörðina megi skilgreina sem fátæka, eða u.þ.b. 5 milljarða manna. Að sjálfsögðu mun mikill samdráttur í stærstu fjármálakerfum heims hafa áhrif á allt mannkyn beint eða óbeint, en það er alveg áreiðanlega ekki efst í huga yfirgnæfandi meirihluta íbúanna.

Skýrslunni um efnahagslegt frelsi þjóða, sem kom út í síðustu viku, fylgir sérstök úttekt á efahagslegu frelsi og fátækt í heiminum, rituð af Seth W. Norton, prófessor við Wheaton College í Illinois og James D. Gwartney, prófessor við Ríkisháskólann í Flórida. Þar er fjallað um áhrif efnahagslegs frelsis á fátækt (skilgreind vítt, bæði í tekjum og almennum lífsgæðum, s.s. heilsu) og lagðar til leiðir til að takast á við fátækt í Afríku sunnan Sahara, þar sem fátækt í heiminum er hvað átakanlegust og framfarir einna minnstar. Hér má nálgast úttekt Gwartneys og Nortons í heild sinni.

Fjármálakreppan í öðru ljósi

rse.is_rse — Thu, 25 Sep 2008 11:50:32 +0000

Þessa dagana tala ýmsir um endalok frjálshyggju og hrun kapítalismans og líkar ekki öllum illa. Þeir eiga undir högg að sækja sem starfað hafa á hinum frjálsa fjármálamarkaði, fyrirtæki sem einstaklingar. En það er áhugavert að velta því fyrir sér að hversu miklu leyti orsaka er að leita hjá hinu opinbera. Á bloggsíðu Adam Smith stofnunarinnar er fjallað um nokkrar greinar aðstoðarritstjóra breska tímaritsins MoneyWeek, John Stepek þar sem hann tekur nokkrar spurningar varðandi hið opinbera til umfjöllunar. Og að lokum er vísað í frægt rit Friedrichs Von Hayeks, The denationalisation of money frá 1976. Stóráhugaverð lesning.

Efnahagslegt frelsi stendur fyrir sínu

rse.is_rse — Wed, 24 Sep 2008 14:37:09 +0000

Nú í öldudal fjármálamarkaða hefur RSE ásamt 75 öðrum gefið út skýrsla um efnahagslegt frelsi í heiminum. Um er að ræða samanburðarrannsókn á efnahagslegu frelsi í 141 landi sem í býr um 95% mannkyns. Í heild stendur Ísland ágætlega í þessum samanburði og er í 12. sæti í heildina yfir efnahagslegt frelsi. Góð staða Íslands helgast einkum af sterkum, lagalegum og pólitískum innviðum, ríkri vernd eignarréttar og ekki mjög íþyngjandi regluverki í viðskiptaumhverfi fyrirtækja og á vinnumarkaði sé borið saman við önnur lönd. Hins vegar eru það of mikil umsvif hins opinbera, takmarkanir í alþjóðaviðskiptum og skortur á aðgangi að traustum gjaldmiðli, draga Íslendinga niður í samanburðinum.

Byggt er á nýjustu samanburðarhæfu gögnum sem völ er á. Þar af leiðir er samanburðurinn fyrir árið 2006. Eins og mál hafa þróast á undanförnum tveimur árum má fastlega gera ráð fyrir því að staða Íslands hafi versnað hvað snertir þá þætti, þar sem Ísland stóð ekki nægilega vel í alþjóðlegum samanburði. Annars vegar hefur hlutur hins opinbera af landsframleiðslu líklegast vaxið nokkuð og hins vegar hefur mikill óstöðugleiki íslensku krónunnar og verðbólga dregið úr efnahagslegu frelsi landsmanna. Skýrsluna má finna í heild sinni á aðalsíðu RSE, en fræðast má nánar um skýrsluna, útgefendur og aðferðarfræði á heimasíðu Samstarfsnets um efnahagslegt frelsi sem RSE er aðili að.

Frelsisvísitalan 2008

rse.is_rse — Wed, 24 Sep 2008 11:37:09 +0000

Í nýrri skýrslu, sem RSE sendir frá sér í dag, eru birtar niðurstöður alþjóðlegrar samanburðarrannsóknar á efnahagslegu frelsi í heiminum. Þar kemur fram að Ísland er í 12. sæti á lista 141 lands sem rannsóknin nær til. Góð staða Íslands helgast einkum af sterkum lagalegum og pólitískum innviðum, ríkri vernd eignarréttar og ekki mjög íþyngjandi regluverki í viðskiptaumhverfi fyrirtækja og á vinnumarkaði sé borið saman við önnur lönd. Skortur á aðgangi að traustum gjaldmiðli, of mikil umsvif hins opinbera og takmarkanir í alþjóðaviðskiptum draga Íslendinga niður í samanburðinum.
(more…)

Economist fjallar um kvótakerfi

rse.is_rse — Tue, 23 Sep 2008 15:30:36 +0000

Í nýjast hefti The Economist er fjallað um áhrif kvótakerfis og framseljanlegum aflaheimildum í sjávarútvegi á lúðuveiðar við vesturströnd Bandaríkjanna. Þetta er þekkt dæmi sem oft hefur verið nefnt í tengslum við umfjöllun um kvótakerfi. Hvernig sóknardagakerfið í Alaska hafði vegna offjárfestingar í skipaflota stytt veiðitímabilið niður í 2-3 daga áður en því var umbylt og úthlutað var aflaheimildum sem framselja mátti, sem auðvitað gjörbreytti öllu. Rétt eins og hér á landi. Æ fleiri hafa horft til þessa fyrirkomulags, enda reynslan góð alls staðar í heiminum þar sem þetta hefur verið reynt í samanburði við önnur kerfi.

Af þessu tilefni er rétt að nefna að væntanlegt er rit frá RSE þar sem fjallað er um hvernig þróa megi áfram fiskveiðistjórn á grundvelli eignarréttarskipulags. M.a. er þar afar áhugaverð samantekt á því hvernig fiskveiðum víða um heim er stjórnað og hver árangurinn sé af henni.

Henri Lepage til Íslands

rse.is_rse — Wed, 10 Sep 2008 10:26:35 +0000

Franski blaðamaðurinn og rithöfundurinn Henri Lepage verður hér á landi í haust og heldur erindi á opnum fundi RSE. Fundurinn verður haldinn á Þjóðminjasafninu 2. október næstkomandi kl. 12. Lepage hefur komið víða við í umfjöllun um þjóðfélagsmál og í ríkum mæli fjallað um klassíska frjálshyggju. Þekktasta verk Henri Lepage er líklega bókin Demain, le capitalisme (Á morgun, kapítalismi) sem kom út árið 1978.
(more…)